E-Haberler 
VENEZUELA’DAKİ BORÇ KRİZİ YENİDEN GÜNDEMDE
Venezuela’nın Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun devrilmesi, ülkenin yıllardır süregelen borç krizinin yeniden gündeme gelmesine neden oldu. 2017 yılında devlet ve kamu petrol şirketi PDVSA tarafından ihraç edilen tahvillerin ödemelerinin yapılmamasıyla başlayan temerrüt, biriken faizler ve kamulaştırmalara dair hukuki taleplerle birlikte dış yükümlülüklerin artmasına yol açtı. Venezuela’nın toplam borcu ise ne kadar?
VENEZUELA’NIN TAHVİL STOKU
Analistler, Venezuela’nın temerrütteki tahvil stoku ile ilgili olarak yaklaşık 60 milyar dolarlık bir rakam öne sürüyor. PDVSA’nın yükümlülükleri, ikili krediler ve tahkim kararları dikkate alındığında, toplam dış borcun 150-170 milyar dolar arasında olduğu belirtiliyor. Uluslararası Para Fonu, Venezuela’nın 2025 nominal Gayri Safi Yurtiçi Hasılası’nı 82,8 milyar dolar olarak öngörüyor; bu durum da borç/GSYH oranının %180-200 seviyelerinde olduğunu gösteriyor. 2020 vadeli bir PDVSA tahvili ise, ABD merkezli rafinerici Citgo’daki çoğunluk hissesi ile güvence altına alınmıştı. Citgo, alacaklıların değer tahsili için yürütülen mahkeme gözetimli süreçlerin merkezinde yer alıyor.
BORÇ BİLEŞENLERİ
Yaptırımlar ve borç ticareti yasağı nedeniyle sahiplik takibinin zor olduğu vurgulanıyor. Ticari alacaklıların büyük bir kısmını “akbaba fonlar” olarak adlandırılan özel borç yatırımcıları oluşturuyor. Ayrıca kamulaştırmalar sonucunda uluslararası tahkimle tazminat kazanan şirketler de önemli gruplar arasında yer alıyor. ABD mahkemeleri, ConocoPhillips ve Crystallex gibi şirketler lehine milyarlarca dolarlık tazminat kararları onayladı; bu durum Venezuela varlıklarının takibini mümkün kılıyor. Delaware’de, Citgo’nun ana şirketi PDV Holding’in olası satışına dair talepler 19 milyar dolar civarında ve bu rakam Citgo’nun toplam varlık değerini aşıyor. İkili alacaklılar arasında ise başı Çin ve Rusya çekiyor; her iki ülke de Maduro ve selefi Hugo Chavez döneminde önemli krediler sağladı. Venezuela’nın borç istatistiklerini uzun zamandır açıklamadığı için kesin rakamların net olmadığını belirtmek gerekiyor.
YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİ
Devam eden davalar ve siyasi belirsizlikler nedeniyle geniş kapsamlı bir yeniden yapılandırmanın zor ve uzun bir süreç olabileceği belirtiliyor. Teorik olarak bir IMF programı, mali hedefler ve borç sürdürülebilirliği varsayımları çerçevesinde süreci şekillendirebilir; ama Venezuela yaklaşık 20 yıldır IMF yıllık istişarelerinden uzak ve kuruma kapalı. ABD yaptırımları da sürecin önünde önemli bir engel oluşturuyor. 2017’den itibaren uygulanan kısıtlamalar, özel lisans alınmadıkça borç ihraç etme veya yeniden yapılandırma işlemlerini fiilen sınırlıyor. Trump, esasen ABD’nin petrol zengini ülkeyi “yönetme” niyetinde olduğunu ifade etti.
TAHSİLAT BEKLENTİLERİ
2025 itibarıyla tahvillerin endeks bazında getirisi yaklaşık %95 seviyesinde olması bekleniyor. Piyasada çoğu tahvilin dolar başına işlem aralığı 27-32 sent seviyelerinde bulunuyor. Citigroup analistleri, borç sürdürülebilirliği açısından en az %50 ana para kesintisinin gerektiğini vurguluyor. Citi’nin temel senaryosuna göre; yaklaşık %4,4 kupon oranına sahip 20 yıl vadeli bir tahvil ve gecikmiş faizler için 10 yıl vadeli sıfır kuponlu bir enstrüman ön görülüyor. Çıkış getirisinin %11 varsayıldığı senaryoda, net bugünkü değer orta 40’lı sentler civarında; petrol bağlantılı ek araçlarla bu rakam yüksek 40’lara kadar çıkabiliyor. Aberdeen Investments ise daha temkinli bir yaklaşım sergileyerek, koşullara bağlı olarak 25 sentten orta 30’lara kadar uzanan bir aralık öngörüyor.
PETROL ÜRETİMİNE İLİŞKİN GÖRÜNTÜ
2013 yılından bu yana petrol üretiminin ciddi düşüşü, enflasyon ve yoksulluk, Venezuela ekonomisini büyük ölçüde daraltmış durumda. Üretim kısmen istikrara kavuşmuş olsa da, küresel petrol fiyatları ve Venezuela ham petrolüne uygulanan iskontolar, gelirleri sınırlıyor. Son süreçte yaptırımlı tankerlerin engellenmesi durumunu daha da ağırlaştırdı. Trump, ABD’li petrol şirketlerinin üretimi artırmak için yatırım yapmaya hazır olduklarını ifade etse de, detaylar hala belirsizliğini koruyor. Halihazırda Venezuela’da faaliyet gösteren tek büyük ABD şirketi ise Chevron.
