İSRAİL VE ABD’DEN İRAN’A ASKERİ SALDIRI
İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında devam eden müzakerelerin ortasında 28 Şubat’ta İran’a yönelik askeri operasyon başlattı. İran, bu saldırılara yanıt olarak, İsrail’in yanı sıra ABD’nin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn gibi bölgedeki hedeflerine karşı saldırılar gerçekleştirdi. ABD-İsrail saldırıları sonucunda, İran lideri Ali Hamaney dahil birçok üst düzey yetkili yaşamını yitirdi. ABD Başkanı Donald Trump, saldırıların ne kadar süre devam edeceğine dair yaptığı değerlendirmede, “Şu anda takvim açısından tahminlerimizin ilerisindeyiz. Dört ila beş hafta süreceğini bekliyorduk ama daha uzun sürdürebiliriz. Bunu yapacağız.” şeklinde açıklamada bulundu.
HÜRÜMÜZ BOĞAZI KAPATILDI
İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, ABD ve İsrail’in saldırılarına karşılık Hürmüz Boğazı’nın geçişlere kapatıldığını ve geçmeye çalışan gemilere saldıracaklarını ifade etti. Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, küresel ticaretin, özellikle de petrolün, olumsuz etkilenebileceğine dair endişelere yol açtı. Bölgedeki artan gerilim, piyasalarda risk algısını artırarak önemli dalgalanmalara neden oldu. Jeopolitik gerilimler, savunma ve enerji sektörlerinde hisse fiyatlarını yükseltirken, havayolu ve turizm sektörlerinde ise satış baskısına yol açtı.
ABD BORSALARI DÜŞÜŞLE AÇILDI, ARDINDAN DÜZENLEME GÖRDÜ
New York borsası, Orta Doğu’daki çatışmalara yönelik endişelerle pazartesi günü düşüşle başladı. Gün içerisinde dalgalı bir seyir izleyen ABD piyasaları, yatırımcıların fırsat olarak düşündüğü düşüşleri avantaja çevirerek haftanın ilk işlem gününü karışık bir şekilde tamamladı. Kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 0,15 azalarak 48.904,78 puana inerken, S&P 500 endeksi yüzde 0,04 artarak 6.881,62 puana ve Nasdaq endeksi de yüzde 0,36 yükselerek 22.748,86 puana yükseldi. Piyasalarda “korku endeksi” olarak bilinen ve S&P 500’daki dalgalanmayı temsil eden VIX Endeksi, gün içinde 25’in üzerine çıkarak 3 ayın zirvesine ulaşmasının ardından 21,5 seviyesine geri döndü.
AMERİKAN HAVAYOLU ŞİRKETLERİNİN HİSSELERİ DÜŞÜŞ GÖRDÜ
Orta Doğu’daki gerilim, bu bölgedeki uçuşlarını durduran hava yolu şirketlerini olumsuz yönde etkiledi. Amerikan hava yolu şirketlerinden Delta’nın hisseleri yüzde 2,2, United Airlines’ın hisseleri yüzde 2,9 ve American Airlines’ın hisseleri yüzde 4,2 değer kaybetti. Savunma sanayi şirketlerinin hisselerinde ise yükselişler gözlemlendi. Lockheed Martin’in hisseleri yüzde 3,3, RTX’in yüzde 4,7, Northrop Grumman’ın yüzde 6 ve Kratos Defense & Security Solutions’ın yüzde 5,3 değer kazandı. Enerji şirketlerinin hisseleri de petrol fiyatlarındaki artışla yükselirken, Exxon Mobil’in hisseleri yüzde 1,1, Chevron’un hisseleri yüzde 1,5, ConocoPhillips’in hisseleri yüzde 4,2 ve Occidental Petroleum’un hisseleri yüzde 2,1 arttı.
AVRUPA PAY PİYASALARI DÜŞÜŞ GÖSTERDİ
Avrupa borsaları, gün boyunca kayıplarını telafi etmekte zorlandı. Kapanışta Stoxx Europe 600 endeksi yüzde 1,65 değer kaybıyla 623,36 puanda gerçekleşti. İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,2 azalarak 10.780,11, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,97 düşerek 46.280,4, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 2,17 gerileyerek 8.394,32 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 2,42 değer kaybederek 24.672,4 puandan kapandı. Savaşın yayılma endişesi, Avrupa’da en çok seyahat ve turizm sektörünü etkiledi. MDAX endeksinin en zayıf performansını gösteren turizm şirketi TUI, yüzde 9,9 değer kaybederken, Almanya’nın bayrak taşıyıcı hava yolu şirketi Lufthansa’nın hisseleri yüzde 5,2 geriledi. Lufthansa, bölgedeki riskler nedeniyle cumartesi gününden itibaren Orta Doğu uçuşlarını askıya aldığını açıklamıştı. JPMorgan analisti Harry Gowers, yaptığı analizde İran merkezli çatışmaların hava yolu şirketlerinin karlılığını ciddi şekilde tehdit ettiğine dikkat çekti.
AVRUPA SAVUNMA SANAYİ HİSSELERİ KARMAŞIK BİR GÖRÜNÜM SERGİLEDİ
Bölgedeki askeri hareketlilik, savunma sanayii hisselerine başlangıçta büyük bir ivme kazandırdı. Alman savunma teknolojileri üreticisi Hensoldt’un hisseleri yüzde 4,9, şanzıman üreticisi Renk’in hisseleri yüzde 3,6 değer kazandı. İngiliz BAE Systems hisseleri yüzde 6,1 ve İtalyan Leonardo hisseleri yüzde 2,5 artış gösterdi. Ancak, Rheinmetall hisseleri, gün içindeki kazançlarını geri vererek kapanışta yaklaşık yüzde 2,2’lik bir düşüşle piyasa ortalamasının altında kaldı.
LOJİSTİK VE DENİZCİLİKTE NAVLUN FİYATLARINDA ARTILAR GÖRÜLDÜ
Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin askıya alınmasıyla birlikte navlun fiyatlarının artışı ve kapasite daralması beklentisi, Avrupalı denizcilik şirketleri için talebi artırdı. Konteyner taşımacılık devi Hapag-Lloyd’un hisseleri yüzde 6,35 yükselirken, Danimarkalı denizcilik devlerinden Maersk’in hisseleri de yüzde 7,61 değer kazandı. Her iki şirket de güvenlik tehdidi nedeniyle Hürmüz Boğazı geçişlerini süresiz olarak durdurduklarını açıkladı. Analistler, Avrupalı yatırımcıların tepkisini “temkinli ve ölçülü” olarak tanımladı ve çatışmanın kısa sürede sona ereceğine dair beklentilerin hala korunduğunu belirtti.
BIST 100’DE ÖNEMLİ DÜŞÜŞ YAŞANDI
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 2,71 gerileyerek 13.346,43 puanda tamamladı. Güne yüzde 5,32 azalışla 12.987,42 puandan başlayan BIST 100 endeksi, gün içinde kayıplarının bir kısmını telafi etti. Ana sektör endekslerinden teknoloji endeksi yüzde 4,4 değer kazanırken, hizmetler endeksi yüzde 2,7, sanayi endeksi yüzde 2,6 ve mali endeks yüzde 4,7 değer kaybetti. Alt sektör endeksleri arasında sadece ticaret ve kimya petrol plastik hafif kazanç sağladı. En çok değer kaybedenler arasında yüzde 7,43 ile bankacılık yer aldı. Ulaştırma ve turizm endekslerinde de yüzde 5’in üzerinde düşüşler görüldü. BIST 100’deki düşüşe rağmen teknoloji şirketlerinden Altınay Savunma’nın hisseleri yüzde 8,3, ASELSAN’ın hisseleri yüzde 5,6, ticaret endeksine dahil Gen İlaç’ın hisseleri yüzde 4,9, kimya petrol, plastik şirketlerinden Petkim’in hisseleri yüzde 3,2 ve Tüpraş’ın hisseleri yüzde 2,9 yükseldi. Ulaştırma şirketlerinden Türk Hava Yolları hisseleri yüzde 6, Pegasus’un hisseleri yüzde 5,8, Çelebi Hava Servisi’nin hisseleri yüzde 5,7 geriledi. Bankacılık sektöründeki hisseler ise Türkiye İş Bankası (C) hisseleri yüzde 6,7, Akbank’ın hisseleri yüzde 8,2, Şekerbank’ın hisseleri yüzde 8,2, Garanti BBVA’nın hisseleri yüzde 8,6 ve Yapı Kredi Bankası’nın hisseleri yüzde