İran Dini Liderinin Olası Kaçış Planı
İngiliz basın kuruluşu, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney için geliştirilmiş bir “B planı” bulunduğu iddiasında bulundu. Habere göre, ülkedeki artan protestoların bastırılamaması veya güvenlik güçlerinin çözülmesi durumunda, Hamaney, ailesi ve yakın çevresinden oluşan yaklaşık 20 kişiyle birlikte Tahran’dan ayrılmayı ve Moskova’ya gitmeyi düşünüyor.
Olası Kaçış Senaryosu
İstihbarat kaynakları, bu planın ordu ve güvenlik birimlerinin emirleri uygulamaması ile firar veya saf değiştirme belirtileri göstermesi halinde devreye sokulacağını ifade ediyor. Moskova’nın kaçış güzergahı olarak seçilmesinin nedenleri arasında Putin ile kurulan yakın ilişkiler ve Rusya’nın güvenli bir sığınak olarak görülmesi bulunuyor. Eski bir İsrail istihbarat görevlisi, Hamaney’in “gidebileceği başka bir yer olmadığını” belirtti.
Kaçış Planının Benzerliği
Planın, Aralık 2024’te Suriye’de muhaliflerin başkenti ele geçirmesinden önce Devlet Başkanı Beşar Esad’ın Moskova’ya kaçışıyla benzer şekillerde kurgulandığı öne sürülüyor. Kaynaklara göre, Hamaney ve çevresi olası bir kaçışı kolaylaştırmak amacıyla yurt dışında mülkler, mali varlıklar ve nakit kaynaklar hazırladı. Bir araştırmaya göre, Hamaney’in yönetimindeki Setad adlı yapı üzerinden yaklaşık 95 milyar dolarlık varlık yönetilmekte.
Protestolar Yaygınlaşıyor
Son zamanlarda ekonomik kriz ve artan hayat pahalılığı sebebiyle ülke genelinde yaygın protestolar baş gösterdi. Gösteriler, Kum başta olmak üzere birçok kente yayıldı. Göstericiler, Devrim Muhafızları, Besic milisleri ve güvenlik güçlerini sert müdahale ile suçluyor. Tüm bu güçler anayasal olarak Hamaney’e bağlı bulunuyor.
Hamaney’in Durumu
Batılı bir istihbarat kuruluşu tarafından yapılan psikolojik değerlendirmelere göre, Hamaney, İsrail ile geçen yıl yaşanan 12 günlük çatışmanın ardından hem fiziksel hem de zihinsel olarak zayıf bir durumda. Son günlerde kamuoyuna çıkmaması ve protestolar sırasında sessiz kalması bu değerlendirmeleri güçlendiriyor. Aynı raporda Hamaney, “paranoyak ama uzun vadeli düşünen, ideolojik olduğu kadar pragmatik” bir lider olarak tanımlanıyor.
Rejimle İlgili Hoşnutsuzluk
İran kamuoyunda, ülke kaynaklarının Hamas, Hizbullah ve bölgedeki diğer müttefik gruplara aktarılması giderek daha çok sorgulanıyor. Son protestolarda atılan “Gazze’ye hayır, Lübnan’a hayır, canım sadece İran’a feda” sloganları, rejime karşı toplumsal hoşnutsuzluğun derinleştiğini gösteriyor.