PİYASALARDA SAVAŞ KAOSU
Piyasalarda belirsizlik ve karmaşa hakim. Değerli metallerdeki dalgalanmalara ek olarak, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararı ve Körfez ülkelerindeki enerji tesislerine yönelik tehditler petrol fiyatlarında büyük bir artışa yol açtı. ABD Başkanı Donald Trump, 27 Şubat’ta düzenlediği basın toplantısında, 26 Şubat’ta başlayan nükleer müzakerelerde İran’ın “iyi niyetli ve açık” bir tutum sergilemediğini ifade etti ve süreçten memnun olmadığını belirterek piyasalardaki risk algısını artırdı.
FİYATLARDA YUKARI YÖNLÜ HAREKETLER
Saldırıların başlamasından önce petrol fiyatları yukarı yönlü bir seyir izliyordu. 27 Şubat’ta artan jeopolitik gerilimle birlikte daha da ivme kazanarak Brent petrol yüzde 2,8 artışla 73 dolardan işlem görürken, Batı Teksas (WTI) tipi ham petrol ise yüzde 2,6 yükselerek 67,17 dolara çıkmıştı. 28 Şubat ve 1 Mart’ta piyasalardaki kapanma hareketleri sırasında ABD ve İsrail’in İran’a karşı düzenlediği saldırıya dair gelen haber akışları fiyatların anlık değişim göstermesine engel oldu. Ancak haftanın ilk işlem gününde risk primleri sert açılışla fiyatlara yansıdı; Brent petrol 2 Mart’ta yüzde 7,1 artışla 78,15 dolardan kapanırken, WTI yüzde 6,2 yükselişle 71,33 dolara ulaştı.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ GİDA KAOSU
Günün ilerleyen saatlerinde İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, Hürmüz Boğazı’nda gemi ve petrol tankerlerinin geçişinin durdurulduğunu doğruladı. Cebbari, boğazın kapandığını kaydederek, geçmeye çalışan gemilere yönelik eylemlerde bulunulacağı uyarısında bulundu. Bu açıklamalar, arz kesintisinin daha da derinleşebileceği endişelerini artırdı.
PETROL FİYATLARI YÜKSELİYOR
2 Mart tarihli açıklamalar, küresel piyasalarda likiditenin az olduğu saatlerde geldi ve bu durum Brent petrolün Asya işlemlerinin erken saatlerinde 80,80 dolar seviyesini test etmesine neden oldu. Brent, son 15 ayın en yüksek seviyesine ulaşmış oldu. İlgili saat itibarıyla Brent petrol 80,58 dolara yükselirken, WTI ham petrolün varili 73,71 dolardan işlem gördü. Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verileri ve piyasa öngörülerine göre, çatışmaların uzun sürmesi ve fiziki arzın sekteye uğraması durumunda stratejik rezervlerin küresel arz açığını sınırlı düzeyde dengeleyebileceği, petrol fiyatlarının ise varil başına 85 ila 150 dolar aralığına yükselebileceği tahmin ediliyor.
DOĞALGAZ FİYATLARINDA YÜKSELİŞ
Diğer yandan, küresel gaz piyasalındaki arz güvenliği endişeleri, fiyatlar üzerinde etkili olmaya devam ediyor. Hürmüz Boğazı’ndaki tanker geçişlerinin keskin şekilde azalması, dünyada sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ticaretinin önemli bir kısmını etkileyerek, başta Avrupa olmak üzere doğalgaz fiyatlarını yukarı yönlü baskı altına alıyor. Avrupa’daki en derin sanal doğalgaz ticaret noktası olan TTF’de nisan vadeli sözleşmeler 27 Şubat’ta megavatsaat başına 31,95 eurodan kapanmıştı. Jeopolitik gerilimin tırmanmasıyla birlikte fiyatlar 2 Mart’ta yüzde 38,4 artış göstererek 44,5 euroya yükseldi. Bugün itibarıyla megavatsaat başına gaz fiyatı, saat 10.30 itibarıyla yüzde 19,9 artışla 53,35 euro seviyesinde işlem görüyor.